Kiedy moja teściowa oznajmiła, że jestem zobowiązana rzucić pracę i zamieszkać u niej, jej syn spuścił wzrok na dywan.
Jeszcze nie zdążyłam zdjąć płaszcza. Na oparciu kanapy wisiał haftowany szal Lidii Pawłowny, a obok fotela stała ciężka torba z zakupami, pełna świeżych warzyw i dwóch butelek wody. Sama Lidia leżała pod kocem, z twarzą bladą tak teatralnie, że od razu poczułam niepokój.
— Umieram, a ty patrzysz na mnie, jakbym poprosiła cię o umycie naczyń — jęknęła.
Andrzej usiadł przy niej.
— Mamo, co się stało? Rano mówiłaś, że czujesz się dobrze.
— Rano jeszcze mogłam udawać, że dam sobie radę. Teraz ledwo oddycham.
Podeszłam do stolika. Leżał na nim telefon, pilot i otwarte pudełko czekoladek. Nie było ani leków, ani wyników badań, ani nawet termometru.
— Kto panią dzisiaj badał? — zapytałam.
Lidia natychmiast otworzyła oczy.
— Czy ty naprawdę musisz urządzać przesłuchanie?
— Nie. Chcę wiedzieć, czego pani potrzebuje.
— Potrzebuję człowieka przy sobie. Cały czas. Nie obcej opiekunki, tylko ciebie.
— Jeśli jest pani w ciężkim stanie, zadzwonię po pogotowie.
Sięgnęłam po telefon.
Jej ręka wystrzeliła spod koca szybciej, niż się spodziewałam. Palce zacisnęły się na moim nadgarstku.
— Nie rób scen — syknęła. — Nie potrzebuję szpitala. Potrzebuję rodziny.
Andrzej spojrzał na mnie z wyrzutem.
— Irina, odłóż telefon. Mama jest przestraszona.
— Właśnie dlatego pytam o lekarza.
— Normalna synowa nie zaczyna od dokumentów — powiedziała Lidia.
— Normalna rodzina nie wymaga rezygnacji z pracy bez diagnozy.
Jej usta zacisnęły się w cienką linię. Potem podciągnęła koc aż pod brodę i westchnęła tak głośno, że zabrzęczała szklanka na stole.
— W poniedziałek złożysz wypowiedzenie. Andrzej zarabia wystarczająco. Zamieszkasz tutaj na kilka miesięcy. Ugotujesz, posprzątasz, dopilnujesz lekarstw. Kiedy poczuję się lepiej, wrócisz do swoich projektów.
Przez chwilę słyszałam tylko tykanie zegara w przedpokoju.
— A jeśli nie złożę wypowiedzenia?
— To znaczy, że nie masz serca.
Odwróciłam się do Andrzeja.
— Ty się na to zgadzasz?
Potarł kolano. Na jego palcu drżała obrączka.
— Musimy najpierw ustalić, jak poważny jest stan mamy.
— Dokładnie. Więc zadzwońmy po lekarza.
— Nie komplikuj wszystkiego.
— To twoja matka właśnie zaplanowała moje życie na kilka miesięcy. Ja tylko pytam, na czym opiera ten plan.
Lidia usiadła, choć przed chwilą twierdziła, że nie ma siły podnieść głowy.
— Wiedziałam, że tak będzie. Dla ciebie praca jest ważniejsza od człowieka.
— Praca płaci za nasze mieszkanie, rachunki i pani leki.
Andrzej poderwał się z kanapy.
— Dosyć. Wracamy do domu.
Lidia odwróciła głowę w stronę okna.
— Oczywiście. Jej wieczór jest cenniejszy niż moje życie.
W przedpokoju włożyłam płaszcz. Kiedy sięgałam po szalik, usłyszałam cichy metaliczny dźwięk. Spod komody wysunęła się koperta, której wcześniej nie zauważyłam. Lidia poderwała się i krzyknęła:
— Nie dotykaj tego!
Andrzej zastygł przy drzwiach. A ja schyliłam się i podniosłam kopertę, na której widniało moje imię…
CZĘŚĆ 2
Koperta była gruba i zamknięta czerwonym lakiem. Na środku ktoś napisał moje imię równym, urzędowym pismem. Lidia stała już obok mnie, bez śladu wcześniejszej słabości.
— Oddaj mi to — powiedziała.
— Skoro jest zaadresowane do mnie, chyba mogę wiedzieć, co zawiera.
Andrzej chwycił mnie za łokieć.
— Irina, nie rób tego tutaj.
— Właśnie tutaj. W obecności twojej matki.
Lidia wyciągnęła rękę. Zauważyłam, że jej palce nie drżały.
— To prywatna korespondencja.
— Z moim imieniem?
Przez chwilę żadne z nich się nie odezwało. Potem Andrzej powiedział cicho:
— Odłóż kopertę. Porozmawiamy w domu.
— O czym? O tym, dlaczego twoja matka nagle nie może chodzić, ale potrafi rzucać się na moje dokumenty?
— Nie obrażaj jej.
— Nie obrażam. Próbuję zrozumieć.
Lidia wyrwała mi kopertę. Lak pękł, a z wnętrza wysunął się fragment papieru z pieczęcią. Zdołałam przeczytać tylko kilka słów: „wezwanie do zapłaty”, „zabezpieczenie nieruchomości” i adres mieszkania.
Twarz Andrzeja zmieniła kolor.
— Mamo, powiedziałaś, że wszystko zostało załatwione.
— Nie przy niej — syknęła Lidia.
Wtedy poczułam chłód pod żebrami. Nie chodziło o opiekę. W mieszkaniu działo się coś, o czym oboje nie chcieli mi powiedzieć.
— Co zostało załatwione? — zapytałam.
— To nie ma nic wspólnego z tobą — odpowiedział Andrzej.
— Skoro na kopercie jest moje imię, ma.
Lidia schowała dokument za plecy.
— W poniedziałek podpiszesz tylko kilka papierów dotyczących opieki. Dzięki temu będziesz mogła pracować z domu.
— Nie pracuję z domu. I nie podpiszę niczego, czego nie przeczytam.
— Zawsze musisz być taka podejrzliwa? — wybuchł Andrzej.
— Podejrzliwość pojawia się wtedy, kiedy dwie osoby proszą mnie o wielkie poświęcenie, ale ukrywają najważniejsze informacje.
W mieszkaniu na piętrze nad nami zaszurały kroki. Sąsiadka, pani Zofia, zapukała do drzwi. Lidia natychmiast wróciła na kanapę i naciągnęła koc pod brodę.
— Słyszałam podniesione głosy — powiedziała Zofia. — Wszystko w porządku?
— Tak — odparła Lidia słabym głosem.
Pani Zofia spojrzała na nią, potem na torbę z zakupami.
— Przecież godzinę temu sama zaniosłaś ją z samochodu.
Andrzej zesztywniał.
— Proszę nie wtrącać się w rodzinne sprawy.
— Wtrącam się, kiedy od tygodnia słyszę, jak pani Lidia chodzi po mieszkaniu nocami, a rano mówi wszystkim, że nie może wstać.
Lidia pobladła.
— Zofio, idź już.
Sąsiadka nie ruszyła się z miejsca.
— Wczoraj przyszedł tu mężczyzna z kancelarii. Pytał, czy mieszkanie jest zamieszkane. Lidia kazała mi powiedzieć, że wyjechała do sanatorium.
Spojrzałam na Andrzeja.
— Co sprzedałeś?
— Niczego nie sprzedałem.
— Więc dlaczego ktoś pytał o mieszkanie?
Jego szczęka napięła się tak mocno, że pod skórą poruszył się mięsień.
— To sprawa między mną a mamą.
— Nie, jeśli chcecie, żebym rzuciła pracę i przejęła odpowiedzialność za wasze decyzje.
Lidia nagle zakryła twarz dłońmi.
— Nie rozumiecie, że próbuję uratować rodzinę?
Pani Zofia odwróciła się do mnie.
— Irino, jutro rano idź do przychodni przy ulicy Lipowej. Zapytaj o doktor Malinowską. Ona wie, co się tutaj dzieje.
— Dlaczego miałaby mi pomóc?
Zofia spojrzała na Lidię.
— Bo to ona przywiozła ją wczoraj z izby przyjęć. I to ona prosiła, żeby ktoś wreszcie przestał udawać, że chodzi tylko o zmęczenie.
Andrzej ruszył w stronę sąsiadki.
— Proszę natychmiast wyjść.
Zofia cofnęła się, ale zanim zamknęła drzwi, powiedziała:
— Doktor ma kopię dokumentu, którego Lidia nie chciała wam pokazać. A na nim jest podpis Andrzeja…
CZĘŚĆ 3
Następnego dnia o ósmej rano siedziałam w poczekalni przychodni przy ulicy Lipowej. Plastikowe krzesło skrzypiało przy każdym ruchu, a z automatu do kawy wydobywał się zapach przypalonego mleka.
Doktor Malinowska przyjęła mnie bez zwłoki. Miała na sobie zielony fartuch i cienki srebrny zegarek, którego wskazówka nerwowo przesuwała się po tarczy.
— Pani Lidia rzeczywiście była u mnie wczoraj — powiedziała. — Miała bardzo wysokie ciśnienie, odwodnienie i zaburzenia rytmu serca. To nie była udawana dolegliwość.
Poczułam, jak zaciska mi się gardło.
— Dlaczego więc mówiła, że nie potrzebuje szpitala?
— Bo jej syn przekonał ją, że hospitalizacja oznacza utratę mieszkania.
— Co?
Lekarka otworzyła teczkę.
— Andrzej przywiózł ją na izbę przyjęć. Podczas rozmowy powiedział, że jeśli matka trafi do szpitala albo domu opieki, bank natychmiast przejmie lokal. Poprosił mnie też o zaświadczenie, że nie jest zdolna do samodzielnego podejmowania decyzji.
— Po co?
Malinowska przesunęła po biurku kopię dokumentu.
Na dole widniał podpis Andrzeja. Wniosek o ustanowienie pełnomocnictwa do zarządzania mieszkaniem i kontem matki. Jako proponowany pełnomocnik figurował on.
— Lidia podpisała zgodę? — zapytałam.
— Nie. Odmówiła. Powiedziała, że mieszkanie ma zostać przepisane na panią, jeśli syn będzie próbował je sprzedać.
Przez kilka sekund nie mogłam złapać oddechu.
— Na mnie?
— Tak. Ale nie zdążyła podpisać aktu. Wczoraj wieczorem jej syn zabrał ją z izby przyjęć, zanim zakończono badania.
Zrozumiałam wtedy wszystko. Lidia nie chciała, żebym rzuciła pracę z powodu samej opieki. Bała się, że jeśli zostanie sama z Andrzejem, straci mieszkanie. Chciała mieć mnie przy sobie, bo tylko ja mogłam zauważyć, co się dzieje.
W południe pojechałam do niej z doktor Malinowską i panią Zofią. Andrzej był już w salonie. Na stole leżała teczka, a obok niej pióro z pozłacaną skuwką.
— Nie miałaś prawa przyprowadzać obcych ludzi — powiedział.
— Przyszła lekarka i świadek. To lepsze niż rozmowa w cztery oczy.
Lidia siedziała wyprostowana, z dłonią opartą na lasce.
— Andrzej, pokaż jej dokumenty — powiedziała.
— Mamo, jesteś chora. Nie wiesz, co mówisz.
— Wiem, że podpisałeś umowę z bankiem.
Jego twarz stężała.
— To był kredyt na działalność. Miałem go spłacić.
— Pod zastaw mojego mieszkania — dokończyła Lidia.
Andrzej uderzył dłonią w stół. Pióro potoczyło się po blacie.
— Nie miałem wyjścia! Firma upadła, ludzie chcieli pieniędzy, a ty miałaś mieszkanie warte więcej niż wszystkie moje długi!
— Więc wymyśliłeś, że Irina rzuci pracę i zamieszka ze mną? — zapytała Lidia.
— Musiała tu być. Musiała podpisać opiekę i przejąć rachunki. Wtedy bank nie ruszyłby lokalu.
— Chciałeś zrobić ze swojej żony tarczę — powiedziałam.
— Chciałem uratować nas wszystkich.
— Nie. Chciałeś uratować siebie.
Lidia sięgnęła do szuflady i wyjęła mały notes w kwiaty. Podała go lekarce.
— Zapisywałam każdą wypłatę z mojego konta — powiedziała. — Andrzej zabierał pieniądze od sześciu miesięcy.
Andrzej cofnął się o krok.
Wtedy mój telefon zadzwonił. Dzwoniła kierowniczka oddziału banku. Powiedziała tylko, że rano wpłynął kolejny wniosek dotyczący mieszkania, tym razem z moim nazwiskiem jako współdłużnika…
Andrzej odkrył, że jego plan obrócił się przeciwko niemu…
Byłam przekonana, że chodzi wyłącznie o opiekę nad chorą teściową. Prawda okazała się znacznie bardziej niebezpieczna.
„Pisz wyraźnie. Tym razem ja będę pamiętać.”
Andrzej powoli sięgnął po długopis.
👇 Finał tej historii jest już otwarty.




