CZĘŚĆ 4
…— Jedziemy — powiedziałam.
Nie wiedziałam jeszcze, czy bardziej boję się spotkania z matką, czy własnego odbicia w jej twarzy.
Na zewnątrz wiatr szarpał gałęziami lip przy kaplicy. Anna pobiegła po samochód, Michał zabrał teczkę, a Henryk został przy mnie z kapeluszem przyciśniętym do piersi.
— Klara — odezwał się cicho. — Tomasz nie chciał, żebyś cierpiała.
— A jednak cierpiałam przez dwa lata.
— Wiem.
— Nie. Nikt nie wie.
Wsiadłam do samochodu Anny. Na tylnym siedzeniu leżała koperta z mosiężną klamerką i klucz, który przez dwa lata przeleżał nieużywany w cudzej skrytce.
Droga do Torunia zajęła czterdzieści minut. Nikt nie mówił. Wycieraczki przesuwały się po przedniej szybie równym, nerwowym ruchem.
W połowie drogi zadzwonił telefon Michała.
— To dyrektorka domu opieki — powiedział.
Odebrał i słuchał.
— Co się stało? — zapytałam.
Zakrył mikrofon dłonią.
— Mówi, że ktoś już przyjechał po Helenę.
— Kto?
— Prawnik z pełnomocnictwem.
Anna gwałtownie zahamowała przed przejściem dla pieszych. Pas bezpieczeństwa wbił mi się w ramię.
— Czyim pełnomocnictwem? — spytałam.
Michał znów przyłożył telefon do ucha. Po chwili spojrzał na mnie.
— Twoim.
Poczułam, jak w ustach wysycha mi język.
— Ja niczego nie podpisywałam.
— Ktoś podpisał za ciebie.
W domu opieki panował zapach gotowanej marchewki i środków dezynfekcyjnych. Na korytarzu wisiały fotografie pensjonariuszy, każdy z imieniem wypisanym dużymi literami. Przy dyżurce stała kobieta w beżowym płaszczu i trzymała skórzaną teczkę.
— Pani Klara Wysocka? — zapytała.
— Tak.
— Nazywam się Róża Maj. Reprezentuję fundację, która opiekowała się pani matką. Mam dokumenty potwierdzające, że zrzekła się pani wszelkich roszczeń do jej opieki.
— Nigdy pani nie widziałam.
— Nie musiała mnie pani widzieć.
Wyjęła z teczki kartkę. Podpis wyglądał jak mój, ale litery były zbyt równe, zbyt powolne. Tomasz przez lata pomagał mi podpisywać rachunki, kiedy bolał mnie nadgarstek. Ktoś miał wzór.
— To fałszerstwo — powiedział Michał.
Róża uśmiechnęła się bez ciepła.
— Proszę uważać na słowa. Fundacja zapłaciła za dziesięć lat pobytu Heleny i odzyskała prawo do dysponowania jej majątkiem.
— Jakim majątkiem? — spytałam.
Jej uśmiech zniknął.
— Tego nie mogę omawiać z osobą, która podpisała zrzeczenie.
Wtedy Teresa położyła przed nią akt zgonu Tomasza.
— Niech pani pokaże datę pełnomocnictwa.
Róża spojrzała na dokument.
Jej twarz stężała.
— Tydzień przed jego śmiercią — powiedział Michał. — Czyli wtedy, gdy był już przykuty do łóżka i nie mógł sam chodzić.
— Pełnomocnictwo podpisała pani Klara — odparła Róża.
— Nie — powiedziałam. — I wiem, kto mógł to zrobić.
W skrytce dworcowej znaleźliśmy nie tylko dokumenty Heleny. Były tam także rachunki, kopie przelewów i mały notes Tomasza. Na ostatniej stronie zapisał nazwisko Róży Maj oraz numer jej fundacji.
Obok widniało jedno zdanie: „Nie ufaj jej, jeśli pojawi się po mojej śmierci”.
Róża próbowała wyrwać notes z mojej dłoni.
— To prywatne zapiski chorego człowieka.
— Chorego człowieka, który przez dziesięć lat sam płacił za opiekę nad moją matką? — zapytałam.
— Pani matka nie miała pieniędzy.
— Miała dom po moim dziadku.
Wtedy Róża przestała udawać spokój.
— Ten dom został sprzedany wiele lat temu.
— Nie przez Helenę — odpowiedziałam.
Wyjęłam z teczki ostatni dokument. Znalazłam go w skrytce, pod listami Tomasza. Była to kopia księgi wieczystej. Dom nadal należał do Heleny. Podpis pod rzekomą sprzedażą został podrobiony, a pośrednikiem była fundacja Róży.
— Tomasz odkrył, że próbowałaś przejąć jej dom — powiedziałam.
— Nie masz dowodu.
— Mam twój podpis na pełnomocnictwie, które powstało po moim odejściu, oraz dokumenty domu, który chciałaś sprzedać po jego śmierci.
— To niczego nie dowodzi.
Z pokoju na końcu korytarza dobiegł cichy głos:
— Klara?
Zamarłam.
Drzwi były uchylone. Za nimi siedziała kobieta w jasnym swetrze. Miała cienkie ręce, zapadnięte policzki i moje oczy. Na stoliku obok leżał kubek z pękniętym uchem.
Helena podniosła głowę.
— Czy Tomasz już wrócił?
Podeszłam do niej, ale zatrzymałam się przy łóżku.
— Nie, mamo.
Wypowiedzenie tego słowa zabolało bardziej niż sądziłam.
Helena zmarszczyła brwi.
— Nie jestem twoją matką. Twoja matka miała rude włosy.
— To było dawno temu.
— Czy ty jesteś Klarą?
— Tak.
Jej palce zaczęły drżeć. Teresa postawiła przede mną krzesło.
— Tomasz mówił, że masz gniewne oczy — szepnęła Helena.
— Mówił ci o mnie?
— Każdego wieczoru. Opowiadał, jak lubisz przypalać naleśniki i jak udajesz, że nie płaczesz przy starych piosenkach.
Śmiech wyrwał mi się przez łzy. Tak bardzo przypominał Tomasza, że musiałam oprzeć dłoń o poręcz łóżka.
Helena wyciągnęła ku mnie rękę.
— Nie przychodź, jeśli przyszłaś tylko dlatego, że on umarł.
— Przyszłam, bo chciałam cię poznać.
— A jeśli cię zawiodę?
— Już za późno, mamo. Przez całe życie wyobrażałam sobie, że jesteś martwa.
Jej dłoń zamknęła się na moich palcach.
Za drzwiami Róża zaczęła rozmawiać przez telefon, coraz szybciej i coraz głośniej. Anna stanęła między nią a korytarzem.
— Proszę nigdzie nie wychodzić — powiedziała.
— Nie może mnie pani zatrzymać.
— Nie zatrzymuję pani. Pilnuję tylko, żeby nie wyniosła pani cudzych dokumentów.
Róża pobladła. Wtedy Henryk, który przyjechał za nami taksówką, podszedł do niej z laską w dłoni.
— Znam twojego ojca — powiedział. — Wiem, ile razy przychodził do mnie po podpis. Myślał, że sprzedaje dom, a nie cudze życie.
Róża cofnęła się o krok.
— To pomówienie.
— Nie — odparł Henryk. — To rachunek, który zachowałem przez piętnaście lat.
Wyjął z kieszeni złożoną kartkę. Była pożółkła, z pieczęcią notariusza i podpisem ojca Róży. Na odwrocie Tomasz dopisał datę oraz nazwisko świadka.
Nie potrzebowałam już kolejnych wyjaśnień. Wszystko układało się w jedną, bolesną całość: Tomasz odkrył oszustwo, płacił za Helenę, zbierał dowody i planował sprowadzić nas obie do domu. Milczał, bo obiecał Helenie, a ja odeszłam, zanim zdążył skończyć.
Najgorsze nie było to, że go nie zrozumiałam.
Najgorsze było to, że on pozwolił mi odejść, bo bardziej bał się złamania obietnicy niż utraty własnego małżeństwa.
Tego samego wieczoru dyrektorka zawiadomiła właściwe instytucje o fałszywym pełnomocnictwie i wstrzymała przeniesienie Heleny. Róża wyszła pod opieką wezwanego urzędnika, nadal ściskając swoją skórzaną teczkę. Fundacja straciła prawo do domu, a sprawa fałszerstwa trafiła do prokuratury, ale ja nie pojechałam za nią.
Zostałam przy matce.
Helena zasnęła dopiero po północy. Trzymała mój palec tak mocno, jakby bała się, że zniknę razem ze snem.
Na krześle obok leżał list Tomasza. Przeczytałam go jeszcze raz.
„Jeśli kiedyś usiądziesz obok niej, nie opowiadaj jej, że zrobiłem to z miłości. Powiedz jej tylko, że była warta czekania.”
Rano wróciłam do naszego starego domu. W sypialni, którą Tomasz przygotował dla Heleny, stało łóżko z poręczą, szafa pełna miękkich swetrów i mała fotografia z naszego ślubu. Na jej odwrocie znalazłam ostatnią notatkę.
„Klara, jeśli wrócisz, nie wracaj do mnie. Wróć do niej.”
Zabrałam fotografię do domu opieki i położyłam ją na stoliku Heleny.
Przez długi czas patrzyła na młodą kobietę w białej sukni, stojącą obok chłopaka z krzywo zawiązanym krawatem.
— To ty? — spytała.
— Tak.
— A ten chłopak?
Dotknęłam palcem twarzy Tomasza.
— To człowiek, który przez dziesięć lat wynajmował pokój, żebyś nie musiała umierać sama.
Helena przycisnęła fotografię do piersi.
— Dobry był?
Spojrzałam na mosiężną klamerkę w kształcie liścia, którą odpięłam z koperty i przypięłam do ramy zdjęcia.
— Najlepszy, jakiego znałam.
Helena zamknęła oczy, a potem wyszeptała:
— Powiedz mu, że już możesz zostać.
Przegapiłeś początek?




